Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej po nowelizacji z 24 marca 2020r.

Wniosek o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (potocznie zwany konsumenckim) dla swej skuteczności winien spełniać wymogi formalne pisma procesowego wynikające z art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego, którego przepisy stosuje się tu odpowiednio, jak i szczególne wymogi formalne przewidziane regulacjami prawa upadłościowego.

Przede wszystkim wniosek należy złożyć na urzędowym formularzu, którego wzór został określony w drodze rozporządzenia przez Ministra Sprawiedliwości (i tu uwaga praktyczna – wzór został zmieniony rozporządzeniem z dnia 18 marca 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia wzorów formularzy wniosku o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej). Aktualnie obowiązujący wzór formularza dostępny jest do pobrania na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce załatw sprawę -> pobierz formularz lub informację.
Wniosek podlega opłacie w kwocie 30,00 zł i nie ma tu znaczenia, czy składa go sam dłużnik, czy też wierzyciel uprawniony do złożenia wniosku.

Warunkiem koniecznym do merytorycznego rozpoznania wniosku jest jego prawidłowe uzupełnienie: należy wypełnić bądź zakreślić każdą niezaciemnioną rubrykę wniosku, jak również zakreślić każdą wolną przestrzeń pozostającą po wpisaniu treści. Z uwagi na ograniczoną przestrzeń sugerowane jest wypełnienie wniosku elektronicznie, jednakże nie jest to warunek niezbędny. Można czynić to więc również pismem ręcznym.

Prawidłowo wypełniony wniosek wraz z jego odpisem (tzn. drugim egzemplarzem) wysyła się drogą pocztową lub składa na biurze podawczym właściwego dla naszego zamieszkania (nie zameldowania!) Sądu Rejonowego rozpoznającego sprawy upadłościowe (warto przed tą czynnością zweryfikować na stronie internetowej sądu jego właściwość, tzn. jakimi sprawami i z jakiego terenu zajmuje się dany sąd). Można zatem wskazać sąd, w którego właściwości zamieszkuje dłużnik (np. będąc najemcą lokalu lub korzystając z lokalu udostępnionego mu przez członka rodziny) a nie w której jest zameldowany.
W obecnym stanie prawnym, po nowelizacji prawa upadłościowego z 24 marca 2020 r. zawierającej uchylenie stosowania art. 4914 Pr. Up., Sąd ma bardzo ograniczone możliwości oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Aktualnie jedynymi przesłankami uniemożliwiającymi ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest posiadanie statusu przedsiębiorcy oraz brak występowania stanu niewypłacalności.

Ustawodawca dokonując zmian prawa upadłościowego kierował się m. in. chęcią likwidacji tzw. turystyki upadłościowej. Przed nowelizacją z 24 marca 2020r. stosunkowo często zdarzało sie, iż dłużnik któremu odmówiono ogłoszenia upadłości w jednym sądzie dokonywał zmiany swojego adresu zamieszkania (w praktyce często tylko teoretycznie) i ponownie składał wniosek w obszarze właściwości innego sądu (szczególnie liberalny w kwestii ogłaszania upadłości był Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie). Konsekwencją tego stanu było ogromne obłożenie ośrodków sądowych w dużych miastach (uchodzących za liberalniejsze od innych).

Obecnie wobec uchylenia przesłanek negatywnych ogłoszenia upadłości zjawisko turystyki upadłościowej winno ulec znacznemu zmniejszeniu. Jednakowoż błędnym jest myślenie, iż ogłoszenie upadłości równoznaczne jest z umorzeniem naszych długów. Etap badania moralności płatniczej dłużnika przerzucony został w obecnym stanie prawnym na koniec postępowania upadłościowego, z czego wielu dłużników (a nawet upadłych) nie zdaje sonie jeszcze sprawy.
Dobrą wizualizacją obecnego i poprzedniego stanu prawnego jest figura geometryczna trójkąta (lub lejek). Przed nowelizacją z 24 marca 2020 r. trójkąt był w klasycznym położeniu (na wejściu istniało wąskie gardło, trudno było uzyskać ogłoszenie upadłości, ale niemalże każde ogłoszenie upadłości w praktyce oznaczało szerokie możliwości umorzenia części lub całości zobowiązań na koniec postępowania) natomiast obecnie trójkąt jest w odwróconym położeniu (na wstępie szerokie gardło lejka umożliwia niemal każdemu, kto złoży wniosek ogłoszenie upadłości, ale w dalszym toku wskutek zwężenia lejka nie każdy upadły na końcu postępowania zostanie oddłużony).

O dalszych procedurach w upadłości konsumenckiej będzie można poczytać w następnych wpisach.

Prawnik radzi – 09.07.2019 r.

Prawo restrukturyzacyjne

Czy są jakieś czynności w postępowaniu restrukturyzacyjnym, które mógłby wykonać dłużnik wymagające zgody rady wierzycieli?

Prawo restrukturyzacyjne zawiera rozdział specjalnie poświęcony radzie wierzycieli. Są to przepisy art. 121-139, choć i w innych miejscach ustawy znaleźć można regulacje odnoszące się do poruszanej problematyki.

Stosownie do art. 129 ust. 1, zezwolenia rady wierzycieli pod rygorem nieważności wymagają następujące czynności dłużnika albo zarządcy:

  • obciążenie składników masy układowej lub sanacyjnej hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym lub hipoteką morską w celu zabezpieczenia wierzytelności nieobjętej układem;
  • przeniesienie własności rzeczy lub prawa na zabezpieczenie wierzytelności nieobjętej układem;
  • obciążenie składników masy układowej lub sanacyjnej innymi prawami;
  • zaciąganie kredytów lub pożyczek;
  • zawarcie umowy dzierżawy przedsiębiorstwa dłużnika lub jego zorganizowanej części lub innej podobnej umowy.

Z kolei w myśl ust. 2, zezwolenia rady wierzycieli pod rygorem nieważności wymaga również sprzedaż przez dłużnika nieruchomości lub innych składników majątku o wartości powyżej 500 000 zł.

Rada wierzycieli może udzielić zezwolenia na zawarcie umowy kredytu lub pożyczki lub ustanowienie zabezpieczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, jeżeli jest to niezbędne do zachowania zdolności do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania restrukturyzacyjnego i zobowiązań powstałych po jego otwarciu lub zawarcia i wykonania układu oraz zostało zagwarantowane, że środki zostaną przekazane dłużnikowi i wykorzystane w sposób przewidziany przez uchwałę rady wierzycieli, a ustanowione zabezpieczenie jest adekwatne do udzielonego kredytu lub pożyczki.

Czynności, o których mowa w ust. 1, dokonane za zezwoleniem rady wierzycieli nie mogą być uznane za bezskuteczne w stosunku do masy upadłości (o ile po restrukturyzacji dojdzie do ogłoszenia upadłości).

Zdarzają się sytuacje, że w danym postępowaniu nie jest ustanowiona rada wierzycieli. Wówczas zgodnie z art. 139 Prawa restrukturyzacyjnego czynności zastrzeżone dla rady wierzycieli wykonuje sędzia-komisarz. Wykonuje on również czynności zastrzeżone dla rady wierzycieli, jeżeli nie wykona ona ich w terminie wyznaczonym przez sędziego-komisarza.

Prawo upadłościowe – ustalanie składu masy upadłości

Jak ustala się skład masy upadłości w postępowaniu upadłościowym?

Zgodnie z art. 69 ust. 1 Prawa upadłościowego ustalenie składu masy upadłości następuje przez sporządzenie spisu inwentarza oraz spisu należności. W spisie inwentarza syndyk ujmuje prawa, objęte ruchomości, nieruchomości oraz środki pieniężne zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych. Spis należności sporządza się na podstawie ksiąg upadłego oraz dokumentów bezspornych.

Jeżeli syndyk na podstawie ksiąg upadłego oraz dokumentów bezspornych ustali, że w skład masy upadłości wchodzą ruchomości, nieruchomości oraz środki pieniężne, których syndyk nie objął, sporządza ich spis. W miarę ich obejmowania albo uzyskiwania ich równowartości syndyk składa uzupełnienie spisu inwentarza. Zasadę tę stosujemy odpowiednio do składników majątkowych, których syndyk nie objął na skutek czynności bezskutecznych.

Wraz ze spisem inwentarza dokonuje się oszacowania majątku wchodzącego do masy upadłości. Z praktycznego punktu widzenia bardzo ważna jest regulacja, w myśl której domniemywa się (domniemanie wzruszalne), że rzeczy znajdujące się w posiadaniu upadłego w dniu ogłoszenia upadłości należą do majątku upadłego.

Oddzielna grupa przepisów (art. 70-74 Pr. up.) dotyczy wyłączenia z masy upadłości. Zasadą jest, iż składniki mienia nienależące do majątku upadłego podlegają wyłączeniu z masy upadłości.

Przepisów o wyłączeniu z masy upadłości nie stosuje się do rzeczy, wierzytelności i innych praw majątkowych przeniesionych przez upadłego na wierzyciela w celu zabezpieczenia wierzytelności. Do przedmiotów tych oraz do zabezpieczonych w ten sposób wierzytelności stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące zastawu i wierzytelności zabezpieczonych zastawem.

W razie zbycia przez upadłego mienia, które podlega wyłączeniu, świadczenie otrzymane za zbyte mienie wydaje się osobie, do której mienie to należało, jeżeli świadczenie jest wyodrębnione w masie upadłości. Z kolei w razie zbycia przez syndyka mienia, które podlegało wyłączeniu, osoba, do której prawo to należało, może żądać wydania świadczenia wzajemnego uzyskanego w zamian za to mienie. Jeżeli omawiane świadczenie nie zostało spełnione przed zgłoszeniem żądania wydania, prawo do świadczenia przechodzi na mającego prawo do wyłączonego mienia.

Osoba, której przysługuje prawo do mienia podlegającego wyłączeniu, może żądać jego wydania lub świadczenia wzajemnego za jednoczesnym zwrotem wydatków na utrzymanie tego mienia lub na uzyskanie świadczenia wzajemnego poniesionych przez upadłego lub z masy upadłości.

W razie oddalenia wniosku o wyłączenie z masy upadłości wnioskodawca może w drodze powództwa żądać wyłączenia mienia z masy upadłości.

Prawnik radzi – 02.07.2019 r.

Prawo restrukturyzacyjne

Czy jeśli moja spółka jest już bankrutem to może skorzystać z restrukturyzacji, czy też musi złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości? Widzę szanse na zrestrukturyzowanie firmy i wyjście z kłopotów ale nie wiem czy na tym etapie jest to prawnie dopuszczalne.

Przepisy dotyczące podstawy otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego są w tym względzie przyjazne dla dłużnika. Okazuje się bowiem, że w myśl art. 6 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością. Zatem można być już nawet niewypłacalnym, a nie tylko zagrożonym niewypłacalnością.

Przez dłużnika niewypłacalnego należy rozumieć dłużnika niewypłacalnego w rozumieniu ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 2344, z późn. zm.). Z kolei przez dłużnika zagrożonego niewypłacalnością należy rozumieć dłużnika, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny.

Zwracam uwagę na to, że o ile ustawa nie stanowi inaczej, to postępowanie restrukturyzacyjne wszczyna się na wniosek restrukturyzacyjny złożony przez dłużnika. Przez wniosek restrukturyzacyjny należy rozumieć wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego oraz wniosek o zatwierdzenie układu przyjętego w postępowaniu o zatwierdzenie układu.

Stosownie do art. 8 Pr.restr. sąd odmawia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli skutkiem tego postępowania byłoby pokrzywdzenie wierzycieli.

Sąd odmawia otwarcia postępowania układowego lub sanacyjnego również, jeżeli nie została uprawdopodobniona zdolność dłużnika do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania i zobowiązań powstałych po jego otwarciu.

Przedawnienie roszczeń pracowniczych

Pracodawca zalega mi z zapłatą dwóch pensji ale na razie nie chcę robić mu sprawy sądowej. W jakim terminie przedawniają się roszczenia pracownika wobec pracodawcy o zaległe pensje i za godziny nadliczbowe?

 Zgodnie z regułą wyrażona w art. 291 § 1 Kodeksu pracy roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Inaczej rzecz wygląda jeśli chodzi o roszczenia wobec pracownika albowiem roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia.

Zasadę tę stosuje się także do roszczenia pracodawcy, o którym mowa w art. 611 (tzn. o odszkodowanie w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 11) oraz w art. 1011 § 2 (dot. naruszenia zakazu konkurencji).

Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, do przedawnienia roszczenia o naprawienie tej szkody stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem organu powołanego do rozstrzygania sporów, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą w trybie określonym w kodeksie przed takim organem, ulega przedawnieniu z upływem 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia lub zawarcia ugody.

 Roszczenia przedawnionego nie można dochodzić, chyba że ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, zrzeka się korzystania z przedawnienia; zrzeczenie dokonane przed upływem przedawnienia jest nieważne.

Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas trwania przeszkody, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może dochodzić przysługujących mu roszczeń przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów.

Kodeks spółek handlowych

Które spółki są spółkami handlowymi?

Zgodnie z art.1 § 2 K.s.h. spółkami handlowymi są: spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczona odpowiedzialnością i spółka akcyjna.

Tworzenie, organizacja, funkcjonowanie, rozwiązywanie, łączenie, podział i przekształcanie spółek handlowych uregulowane są w Kodeksie spółek handlowych (K.s.h.).

Prawnik radzi – 25.06.2019 r.

Odpowiedzialność pracownika

Pracodawca powierzył pracownikowi narzędzia budowlane (m.in. piłę spalinową, wkrętarkę i wiertarkę), które po zakończeniu prac miały być zwrócone do magazynu firmowego. Magazynier wydał je pracownikowi za pokwitowaniem. Czy pracodawca może pociągnąć pracownika do odpowiedzialności finansowej za zagubione przez pracownika narzędzia?

Sprawami odpowiedzialności materialnej pracowników zajmują się zwłaszcza art.114-127 Kodeksu pracy.

W myśl art. 124 § 1 K.p. pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się:

1)   pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności,

2)   narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze,

odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu.

Pracownik odpowiada w pełnej wysokości również za szkodę w mieniu innym niż wymienione w § 1, powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się.

Od powyższej odpowiedzialności pracownik może się uwolnić, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.

Niekiedy dochodzi do wspólnej odpowiedzialności. Zgodnie bowiem z art.125 § 1 K.p. na zasadach określonych w art. 124 pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną za mienie powierzone im łącznie z obowiązkiem wyliczenia się. Podstawą łącznego powierzenia mienia jest umowa o współodpowiedzialności materialnej, zawarta przez pracowników z pracodawcą na piśmie pod rygorem nieważności.

§2. Pracownicy ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną odpowiadają w częściach określonych w umowie. Jednakże w razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy szkody.

Do odpowiedzialności określonej w art. 124-126 stosuje się odpowiednio przepisy art. 117, 121, 1211 i 122. Chodzi w nich o wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności (np. w razie przyczynienia się do szkody przez pracodawcę lub osoby trzecie) oraz o możliwość ugodowego załatwienia sprawy. Pamiętajmy jednak o tym, że stosownie do art.122 K.p., jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, wówczas jest on obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.

 

Upadłość konsumencka

Mam zobowiązania, których nie chcę ujawniać przy wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Liczę na to, że wierzyciel o nich zapomniał. Czy w razie mojej upadłości sąd umorzy mi zobowiązania alimentacyjne oraz te, o których celowo nie poinformuję sądu?

Zgodnie z art. 49121 Prawa upadłościowego po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Jednak w myśl jego ust.2, nie podlegają umorzeniu zobowiązania o charakterze alimentacyjnym, zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie, jak również zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem oraz zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

Po wydaniu postanowienia o umorzeniu zobowiązań niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałej przed dniem ustalenia planu spłaty wierzycieli z wyjątkiem wierzytelności wynikających z zobowiązań, o których mowa w ust. 2. Ukrywanie zobowiązań może być zatem niebezpieczne dla dłużnika. Czym innym jest bowiem ogłoszenie upadłości, a czym innym umorzenie zobowiązań. Może się zatem zdarzyć, iż sąd ogłosi upadłość dłużnika ale na późniejszym etapie nie umorzy jego zobowiązań lub wierzyciel będzie uprawniony do prowadzenia egzekucji komorniczej. Warto takie kwestie omówić z doradcą restrukturyzacyjnym, który może szczegółowo wskazać jak rozwiązać tego typu kwestie.

 

 

 

 

 

 

Prawnik radzi – 18.06.2019 r.

Bezskuteczność czynności prawnych upadłego

Krótko przed ogłoszeniem upadłości dłużnik sprzedawał za bardzo niskie kwoty część swojego najatrakcyjniejszego majątku. Nawet również robił darowizny na rzecz kolegów i rodziny. Czy sprzedaż za symboliczne kwoty była skuteczna?

Prawo upadłościowe przewiduje bezskuteczność w stosunku do masy upadłości pewnych czynności z mocy prawa, czyli nie musi być o to wytaczany proces sądowy. Można zatem żądać ich wydania do masy upadłości. Chodzi o sytuacje wymienione w art.127 Prawa upadłościowego.

Zgodnie z jego ust.1, bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne dokonane przez upadłego w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził on swoim majątkiem, jeżeli dokonane zostały nieodpłatnie albo odpłatnie, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego lub zastrzeżonego dla upadłego lub dla osoby trzeciej.

Zasadę tę stosuje się odpowiednio do ugody sądowej, uznania powództwa i zrzeczenia się roszczenia.

Co więcej, bezskuteczne są również zabezpieczenie i zapłata długu niewymagalnego dokonane przez upadłego w ciągu sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jednak ten, kto otrzymał zapłatę lub zabezpieczenie, może w drodze powództwa lub zarzutu żądać uznania tych czynności za skuteczne, jeżeli w czasie ich dokonania nie wiedział o istnieniu podstawy do ogłoszenia upadłości.

Przytoczonych reguł nie stosuje się do zabezpieczeń ustanowionych przed dniem ogłoszenia upadłości w związku z terminowymi operacjami finansowymi, pożyczkami instrumentów finansowych lub sprzedażą instrumentów finansowych ze zobowiązaniem do ich odkupu, o których mowa w art. 85 ust. 1.

Stosunek pracy

Co decyduje o tym, że wiąże mnie z szefem stosunek pracy (umowa o pracę) a nie stosunek cywilnoprawny (np. umowa zlecenia)?

Rozstrzyga to art.22 Kodeksu pracy. Zgodnie z nim, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Dodajmy, że ryzyko gospodarcze tej działalności spoczywa na pracodawcy, a nie na pracowniku.

W tym kontekście ważne jest to, że zatrudnienie we wskazanych warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu tych warunków wykonywania pracy.

Z pewnymi wyjątkami pracownikiem może być osoba, która ukończyła 18 lat. Osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może bez zgody przedstawiciela ustawowego nawiązać stosunek pracy oraz dokonywać czynności prawnych, które dotyczą tego stosunku. Jednakże gdy stosunek pracy sprzeciwia się dobru tej osoby, przedstawiciel ustawowy za zezwoleniem sądu opiekuńczego może stosunek pracy rozwiązać.

Uchwały zgromadzenia wspólników w spółce z o.o.

Czy zbycie nieruchomości w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga uchwały zgromadzenia wspólników?

Tak, o ile umowa spółki nie stanowi inaczej. Można zatem uregulować to w umowie spółki w odmienny sposób, choć w praktyce odstępstwo to jest rzadkie.

W myśl art.227 Kodeksu spółek handlowych uchwały wspólników są podejmowane na zgromadzeniu wspólników. Bez jego odbycia mogą być powzięte uchwały, jeżeli wszyscy wspólnicy wyrażą na piśmie zgodę na postanowienie, które ma być powzięte, albo na głosowanie pisemne.

Stosownie do art.228 Ksh, uchwały wspólników, poza innymi sprawami wymienionymi w przepisach lub umowie spółki, wymaga:

1) rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki, sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy oraz udzielenie absolutorium członkom organów spółki z wykonania przez nich obowiązków;

2) postanowienie dotyczące roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu spółki lub sprawowaniu zarządu albo nadzoru;

3) zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego;

4) nabycie i zbycie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej;

5) zwrot dopłat;

6) zawarcie umowy, o której mowa w art. 7 (tzn. o zarządzanie spółką zależną).

Prawnik radzi – 11.06.2019 r.

Uczestnicy postępowania restrukturyzacyjnego

Proszę o wyjaśnienie kto jest uczestnikiem postępowania restrukturyzacyjnego.

Odpowiedź na to znajduje się zwłaszcza w art. 65 Prawa Restrukturyzacyjnego. Zgodnie z nim uczestnikami postępowania restrukturyzacyjnego są:

  • dłużnik;
  • wierzyciel osobisty dłużnika, któremu przysługuje wierzytelność bezsporna;
  • wierzyciel osobisty dłużnika, któremu przysługuje wierzytelność sporna i który uprawdopodobnił swoją wierzytelność oraz został dopuszczony do udziału w sprawie przez sędziego komisarza.

Przez wierzyciela należy rozumieć osobę uprawnioną do żądania od dłużnika swojego świadczenia. Z kolei przez świadczenie należy rozumieć również (a więc m.in.) świadczenie składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych danin publicznych.

Wierzyciel osobisty, któremu przysługuje wierzytelność bezsporna, to w rozumieniu tej ustawy taki wierzyciel osobisty, który został wskazany przez dłużnika w spisie wierzycieli załączonym do wniosku restrukturyzacyjnego lub którego wierzytelność została stwierdzona tytułem egzekucyjnym lub który został umieszczony w spisie wierzytelności. Wierzytelność sporna to wierzytelność, co do której istnieje spór (tzn. nie ma jeszcze wyroku czy decyzji). Jest to pojęcie szersze niż wierzytelność dochodzona na drodze sądowej, albowiem spór nie musi jeszcze być rozpatrywany przed sądem. Jest to wierzytelność inna niż bezsporna, która została skonkretyzowana co do zakresu świadczenia dłużnika i podstawy faktycznej, w szczególności wierzytelność, co do której dłużnik został wezwany do spełnienia świadczenia, zawezwano dłużnika do próby ugodowej, wytoczono powództwo przeciwko dłużnikowi albo podniesiono zarzut potrącenia w sprawie wszczętej przez dłużnika, albo co do której toczy się postępowanie przed sądem polubownym oraz wierzytelność, o której mowa w art. 90 ust. 2 Pr. Restr. (tj. co do której dłużnik złożył zastrzeżenia). Wierzytelność sporną umieszcza się w spisie przeznaczonym dla takich wierzytelności.

Jeśli chodzi o dopuszczenie do udziału w sprawie wierzyciela, który uprawdopodobnił swoją sporną wierzytelność, to może to nastąpić na wniosek wierzyciela albo z urzędu. W przypadku dopuszczenia wierzyciela do udziału w sprawie na jego wniosek dopuszczenie wywołuje skutek od dnia złożenia wniosku.

Wierzyciel nieumieszczony w spisie wierzytelności traci uprawnienia uczestnika postępowania z dniem uprawomocnienia się postanowienia o oddaleniu jego sprzeciwu lub bezskutecznego upływu terminu do jego złożenia albo uprawomocnienia się postanowienia uwzględniającego sprzeciw co do umieszczenia jego wierzytelności.

Upadłość małżonka

Mój mąż prowadził firmę i narobił długów. Czy po ogłoszeniu upadłości mojego męża istnieje pomiędzy nami wspólność majątkowa i co dzieje się z majątkiem wspólnym?

Odpowiedzi na te kwestie proszę szukać w szczególności w przepisach art. 124 – 126 Prawa upadłościowego. Ogólnie rzecz ujmując ogłoszenie upadłości ma istotny wpływ na stosunki majątkowe małżeńskie upadłego.

Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między małżonkami rozdzielność majątkowa, o której mowa w art. 53 § 1 KRiO. Jeśli małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, majątek wspólny małżonków wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny.

Małżonek upadłego może dochodzić w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu udziału w majątku wspólnym, zgłaszając tę wierzytelność sędziemu-komisarzowi.

Domniemywa się, że majątek wspólny powstały w okresie prowadzenia przedsiębiorstwa przez upadłego został nabyty ze środków pochodzących z dochodu tego przedsiębiorstwa.

Do masy upadłości nie wchodzą przedmioty służące wyłącznie małżonkowi upadłego do prowadzenia działalności gospodarczej lub zawodowej, choćby były objęte majątkową wspólnością małżeńską, z wyjątkiem przedmiotów majątkowych nabytych do majątku wspólnego w ciągu 2 lat przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

W praktyce zdarza się, że przed ogłoszeniem upadłości ludzie rozwodzą się lub zawierają umowy o rozdzielności majątkowej. Ustawodawca wprowadził jednak przepisy, które odnoszą się do takich właśnie sytuacji. Okazuje się bowiem, iż ustanowienie rozdzielności majątkowej na podstawie orzeczenia sądu w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest bezskuteczna w stosunku do masy upadłości, chyba że pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej został złożony co najmniej na 2 lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Dodajmy przy tym, że po ogłoszeniu upadłości nie można ustanowić rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą niż data ogłoszenia upadłości.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej umową majątkową jest skuteczne w stosunku do masy upadłości tylko wtedy, gdy umowa zawarta została co najmniej przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Szybkość postępowania sądowego

 Czy sądowi jest obojętne, że postępowanie sądowe przeciągane jest przez mojego przeciwnika niemal w nieskończoność?

Zgodnie z zasadą szybkości wyrażoną w art. 6 KPC Sąd powinien przeciwdziałać przewlekaniu postępowania i dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym posiedzeniu, jeśli jest to możliwe bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są przytaczać wszystkie okoliczności faktyczne i dowody bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko.

Prawnik radzi – 04.06.2019 r.

Postępowania restrukturyzacyjne

Czy w toku postępowania restrukturyzacyjnego (a zwłaszcza sanacyjnego) wierzyciel może wszczynać przeciwko dłużnikowi postępowania cywilne (np. o zapłatę)?

Tak, ale są różne zasady (konsekwencje) w zależności od tego, czy ich przedmiotem jest wierzytelność podlegająca czy niepodlegająca umieszczeniu w spisie wierzytelności.

Jeśli nie podlega umieszczeniu w takim spisie to przepisy nie ograniczają dopuszczalności wszczynania  takich postępowań. Zatem po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego wierzyciel nie ma w tym zakresie ograniczeń (przeszkód).  Jeśli takie postępowanie dotyczy masy układowej lub sanacyjnej, to może się ono toczyć wyłącznie z udziałem zarządcy (zob. art.311 ust.1 Pr. Restr.). Dochodzone świadczenie zasądzane jest jednak od dłużnika, a nie od zarządcy.

W odniesieniu jednak do wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności koszty postępowania obciążą wszczynającego postępowanie wierzyciela, jeśli nie było przeszkód do umieszczenia wierzytelności w całości w spisie wierzytelności (art.310 Pr.Restr.). Jeśli postępowanie dotyczy masy sanacyjnej to i w tym przypadku może być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę lub przeciwko niemu. Wyjątkiem są postępowania o należne od dłużnika alimenty oraz odszkodowania i renty z tytułu odpowiedzialności za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę, które toczą się dalej z udziałem dłużnika (art.311 ust.2 Pr.Restr.).

 

Godziny nadliczbowe

Czy w razie konieczności usunięcia awarii szef może kazać mi zostać po godzinach w pracy?

Tak, dotyczy tego art.151 Kodeksu pracy.

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:

  • konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
  • szczególnych potrzeb pracodawcy (z wyjątkiem pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia).

Pamiętajmy jednak o tym, że nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych czas odpracowania zwolnienia od pracy, udzielonego pracownikowi, na jego pisemny wniosek, w celu załatwienia spraw osobistych. Odpracowanie zwolnienia od pracy nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku (o którym mowa w art.132 i 133 K.p.).

Granice swobody umów

Skoro jest zasada swobody umów to czy w umowie można napisać wszystko to co chcą osoby ją zawierające?

Nie, istnieją w tym względzie ograniczenia. W myśl art.3531 Kodeksu cywilnego strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Na przykład nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności (art.83 § 1 K.c.).

Pożyczka

Kiedy mam zwrócić pożyczkę jeśli nie określiliśmy terminu zwrotu?

Jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę (art.723 K.c.).

Prawnik radzi – 28.05.2019 r.

Posiedzenia sądowe w postępowaniu restrukturyzacyjnym

Czy w postępowaniu restrukturyzacyjnym posiedzenia sądu są jawne?

W postępowaniu restrukturyzacyjnym sąd oraz sędzia-komisarz orzekają na posiedzeniu niejawnym, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 194 Pr. restr.).

Rozprawę wyznacza się obligatoryjnie w celu rozpoznania układu oraz fakultatywnie w celu rozpoznania sprzeciwu i rozpoznania wniosku o otwarcie postepowania układowego lub sanacyjnego.  Pamiętajmy jednak, że zgodnie z art. 148 § 2 k.p.c. sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym (a więc w każdym przypadku).

Posiedzenie wyznaczone w celu przeprowadzenia zgromadzenia wierzycieli ma charakter posiedzenia jawnego. Sędzia-komisarz przewodniczy temu zgromadzeniu.

Z kolei zwołane przez sędziego-komisarza posiedzenie rady wierzycieli ma charakter posiedzenia niejawnego, co oznacza, że wstęp na to posiedzenia mają tylko osoby zawiadomione i wezwane.

Naprawienie szkody

Jak naprawia się szkodę. Płaci się czy trzeba coś co się uszkodziło naprawić?

To zależy. Zgodnie bowiem z art. 363 § 1 k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.

Ugoda

Na czym polega ugoda. Czy to jest to samo co „dogadanie się”?

Ugoda może być zawarta w sądzie, jak i poza sądem.

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać (art. 917 k.c.).

Podobnie jak i przy typowych umowach (np. sprzedaży, pożyczki, najmu, zlecenia) może dojść do tego, że ugodę zawarto pod wpływem błędu.

W tym przypadku, stosownie do treści art. 918 § 1 k.c., uchylenie się od skutków prawnych ugody zawartej pod wpływem błędu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy błąd dotyczy stanu faktycznego, który według treści ugody obie strony uważały za niewątpliwy, a spór albo niepewność nie byłyby powstały, gdyby w chwili zawarcia ugody strony wiedziały o prawdziwym stanie rzeczy.

Z praktycznego punktu widzenia ważną jest zasada, że nie można uchylić się od skutków prawnych ugody z powodu odnalezienia dowodów co do roszczeń, których ugoda dotyczy, chyba że została zawarta w złej wierze (art. 918 § 2 k.c.).

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej

Czy sąd ogłaszając upadłość konsumencką wzywa wierzycieli do zgłaszania wierzytelności?

Tak. Zgodnie z art. 4915 Prawa upadłościowego, uwzględniając wniosek o ogłoszenie upadłości, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, w którym m.in. wzywa wierzycieli upadłego do zgłaszania wierzytelności w terminie trzydziestu dni od dnia obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości.

Prawnik radzi – 21.05.2019 r.

Cel postępowania upadłościowego

Jakim celom ma służyć przeprowadzenie postępowania upadłościowego?

Zgodnie z art.2 Prawa upadłościowego, postępowanie uregulowane tą ustawą należy prowadzić tak, aby roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą – dotychczasowe przedsiębiorstwo dłużnika zostało zachowane.

Stosunkowo nową zasadą jest to, że w odniesieniu do osób fizycznych, o których mowa w art.5, należy prowadzić je również tak, aby rzetelny dłużnik uzyskał możliwość oddłużenia. Unikać należy zatem zdarzeń (faktów) mogących tę rzetelność zakwestionować (np. w razie przegranych spraw z tzw. skargi pauliańskiej, na podstawie art.527 Kodeksu cywilnego lub orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnienia określonej funkcji na podstawie art.373 Pr.up.).

Jeśli chodzi o konsumentów (tj. osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej) to postępowania należy prowadzić tak, aby umożliwić umorzenie zobowiązań upadłego niewykonanych w postępowaniu upadłościowym, a jeśli jest to możliwe – zaspokoić roszczenia wierzycieli w jak najwyższym stopniu. Wyraźnie więc tu widać funkcję oddłużeniową obowiązujących przepisów.

Postępowanie sanacyjne a egzekucja komornicza

Czy Prawo restrukturyzacyjne sprzyja dłużnikowi, który chce zablokować egzekucję komorniczą poprzez prowadzenie wobec niego postępowania sanacyjnego?

W tym zakresie postępowanie sanacyjne stanowi ochronę dla dłużnika przed komornikiem.

Zgodnie bowiem z art.312 Prawa restrukturyzacyjnego postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej wszczęte przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania. Na wniosek dłużnika lub zarządcy sędzia-komisarz postanowieniem stwierdza zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowienie doręcza się również organowi egzekucyjnemu.

Sędzia-komisarz na wniosek dłużnika lub zarządcy może uchylić zajęcie dokonane przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym skierowanym do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej, jeżeli jest to konieczne dla dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa.

Sumy uzyskane w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, a jeszcze nie wydane, przelewa się do masy sanacyjnej niezwłocznie po wydaniu postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego.

W myśl art.312 ust.4 Pr. Restr., skierowanie egzekucji do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia lub zarządzenia zabezpieczenia roszczenia na tym majątku jest niedopuszczalne po dniu otwarcia postępowania sanacyjnego.

Opisywane dotychczas zasady nie odnoszą się do egzekucji świadczeń alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.

 Szkody wyrządzone przez psa

Czy właściciel psa odpowiada za wyrządzone przez niego szkody?

W myśl art.431 § 1 Kodeksu cywilnego, kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, obowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody niezależnie od tego, czy było pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że ani on, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy.

Jednakże chociażby osoba, która zwierzę chowa lub się nim posługuje, nie była odpowiedzialna według wskazanej zasady to poszkodowany może od niej żądać całkowitego lub częściowego naprawienia szkody, jeżeli z okoliczności, a zwłaszcza z porównania stanu majątkowego poszkodowanego i tej osoby, wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.

Rozporządzenie udziałem w spółce z o.o.

Czy można rozporządzić udziałem w spółce z o.o. przed jej wpisaniem do Krajowego Rejestru Sądowego?

W myśl art. 16 Kodeksu spółek handlowych rozporządzenie udziałem albo akcją dokonane przed wpisem spółki kapitałowej do rejestru albo przed zarejestrowaniem podwyższenia kapitału zakładowego jest nieważne.